Nena Nilou – 14 mei 2025
Er gebeurt veel op het Berlijnplein in Leidsche Rijn – en nu komt daar een bijzondere speler bij: Stichting LOU. Deze Utrechtse organisatie staat bekend om het nieuwe leven dat ze panden geven door ze in te richten als levendige broedplaatsen voor makers, buurtinitiatieven en sociaal ondernemers. Met hun unieke werkwijze en sterke lokale wortels vormt LOU een waardevolle aanvulling. In dit interview spraken we met Astrid Petersen, projectleider bij de stichting, over hun plannen voor de nieuwbouw op het Berlijnplein, hun visie op samenwerking en de brug die ze slaan tussen bewoners en beleid.
Wie zijn LOU?
LOU staat voor Leegstand Oplossers Utrecht. De stichting zorgt ervoor dat leegstaande gebouwen plekken worden waar creativiteit, buurtgevoel en maatschappelijke initiatieven samenkomen. “Het begint altijd met de vraag: wat heeft de buurt nodig?” legt Astrid uit. “We plaatsen daar vervolgens een mix van huurders, van kunstenaars tot buurtorganisaties, die echt iets toevoegen aan de wijk.” Op elke locatie werkt LOU met een kwartiermaker – iemand die midden in de buurt staat en zorgt dat alles goed draait. “Het is meer dan alleen verhuur. We zorgen voor sfeer, verbinding en ruimte voor samenwerking.” LOU ontstond als Utrechts zusje van Stichting LOLA (Leegstand Oplossers Amsterdam), maar is inmiddels stevig geworteld in de regio Utrecht.
Waarom juist het Berlijnplein?
LOU wordt de vierde hoofdhuurder van de nieuwbouw die op het plein komt, de andere drie zijn RAUM, de HKU en DePlaatsmaker. Daarmee voegen ze een nieuw perspectief toe aan het bestaande aanbod. “Waar anderen vooral focussen op cultuur, kunst en de publieke ruimte, richten wij ons ook op sociale ondernemers, buurtprojecten en maatschappelijke initiatieven. Die combinatie maakt het extra sterk” zegt Astrid. “We zitten op dit moment gek genoeg nergens fysiek in de stad Utrecht. Dus voor ons is het Berlijnplein dé kans om terug te keren naar de stad – op een plek met enorm veel potentie.” Ze kent de buurt goed, want jarenlang woonde ze pal naast het plein. “Ik heb het hele gebied zien verrijzen, maar ik merkte ook dat er nog veel verbinding met de buurt te winnen viel. En dat is precies waar wij goed in zijn.”
Wat gaat er gebeuren?
In het nieuwe gebouw komt een mix van werkruimtes en een publiek toegankelijke ontmoetingsruimte. LOU is al in gesprek met partijen die goed passen bij hun aanpak, zoals BOKS Jongerencultuurhuis, de Buurtwerkkamer en Jonge Honden. “Maar er is ook plek voor maatschappelijke organisaties, freelancers, creatieve start-ups en buurtinitiatieven. En wie nog volgt, kiezen we bewust: we zoeken huurders die mee willen bouwen aan een community.” LOU programmeert vanuit de vraag van de buurt. Dat kan van alles zijn: een workshopreeks over duurzaamheid, een buurtfeest, een repaircafé of een breiclubje voor ouderen. “We hebben geen vast vijfjarenplan. We willen juist flexibel blijven. Als er morgen een goed idee binnenkomt, kijken we meteen hoe we dat mogelijk kunnen maken.”
Je ontmoet elkaar op het toilet
Wat het nieuwbouwproject op het Berlijnplein bijzonder maakt, is dat het in co-creatie met de (hoofd)huurders wordt ontwikkeld. LOU denkt – net als RAUM, De Plaatsmaker, de HKU en andere pleingenoten – vanaf het begin mee aan de inrichting van het gebouw. Astrid: “We mogen als gebruikers meedenken over dingen als de looproutes, de indeling van ruimtes en zelfs over hoeveel toiletten er komen.” Ze lacht: “Niet elke ruimte hoeft z’n eigen wc. Want waar ontmoet je elkaar spontaan? Precies – bij de koffie of het toilet.” Dat typeert de aanpak van LOU: altijd gericht op ontmoeting, verbinding en uitwisseling. “Wij denken samen vanaf de tekentafel na over hoe het gebouw straks sociale interactie kan stimuleren. Het moet een plek worden waar huurders en buurtbewoners zich welkom voelen en elkaar als vanzelf tegenkomen.”
Brug tussen beleid en de buurt
Misschien wel de kern van LOU’s werk: ze vertalen wat er leeft in de wijk naar de wereld van beleidsplannen, regels en subsidies – en andersom. “We noemen dat de brug tussen systeemwereld en leefwereld,” zegt Astrid. “Beleid kan heel abstract zijn. Wij zorgen ervoor dat het landt in de praktijk, en dat bewoners zich er ook echt in herkennen.” Die verbindende rol is straks ook waardevol binnen het bredere cultuurcluster op het plein. Astrid noemt dat LOU geen eigen belang heeft. “We kijken gewoon: wat is er nodig, en hoe kunnen we dat regelen voor iedereen.” Dat het Berlijnplein en LOU goed bij elkaar passen, is voor haar wel duidelijk. “We geloven in plekken die ontstaan vanuit de mensen die er zijn. En daar biedt het Berlijnplein alle ruimte voor.”